ارک قالاسی - برای تماشاگران عادی فوتبال در ایران تمام تیم های فوتبال هویت ورزشی دارند. این هواداران به قصد کسب لذت، انجام تفریح، تجربه هیجان و اغلب عقده گشایی در استادیوم حضور می یابند. اینان به دلایل سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ، محروم از امکانات لازم برای تخلیه هیجانات روحی و روانی خویش است. در این جامعه ، فوتبال تبدیل به بهترین سرگرمی مردمی می شود و ورزشگاه های فوتبال، بهترین فرصت را برای تخلیه استرس های روحی و روانی فراهم می کند.
برای کسانی که فشارهای روزمره اقتصادی را تجربه می کند؛ درگیر فشارهای سیاسی نامتعارف خاص جامعه هستند و یا دچار هرگونه ناکامی و عقده در زندگی شخصی یا اجتماعی خویش هستند 90 دقیقه فرصت فراهم است تا تمام این مسایل را فریاد بزنند، فحش بدهند؛ عصبانی شوند و در یک کلام خود را تخلیه بکنند. از این رو، فضای استادیوم های کشور از لحاظ فرهنگی و اخلاقی مکانی نامناسب به شمار می رود که فقط پذیرای قشر خاصی از جامعه است و توانایی جذب اقشار مختلف جامعه را ندارد.واقعیت فلسفه هواداری غیر تراختوری در گفتمان ورزشی-لمپنی خلاصه می شود.
اما اساس فلسفه هواداری تراختور، هویت ملی-مدنی آزربایجان است. تراختور برای هواداران آزربایجانی آن یک سمبل هویت بخش است که فرهنگ آزربایجان در روح و کالبد آن دمیده شده است. این تیم در نزد هواداران، نه تنها یک تیم معمولی فوتبال، بلکه یک سمبلیسم از هویت و فرهنگ آزربایجان بشمار می رود. در این فلسفه، "تراختور" تورکی -هویتی هواداران جای "تراکتور" رسمی-دولتی مسئولان را می گیرد و زبان تورکی جای زبان فارسی را در شعارهای تشویقی تیم می گیرد. این اتفاق در حالی می افتد که تا پیش از حضور تراختور، قالب رسمی تمام شعارهای تشویقی فوتبالی در ایران یکی -به زبان فارسی- بود اما با حضور تراختور این قالب های پیش ساخته و مرسوم فارسی، حداقل اعتبار خود را در آزربایجان از دست می دهد. در واقع فلسفه هواداری تراختور با این کار خویش رسما انحصار زبانی موجود در کشور را به چالش می کشد و به نوعی مجری قانون اساسی می شود. طرح مطالبات ملی-مدنی آزربایجان در شعارهای تشویقی تیم محصول همین فلسفه هوادارای متمایز تراختور است. با توجه به این مطالب می توان گفت که هسته اصلی فلسفه هواداری آزربایجانی-تورکی تراختور، گفتمان ورزشی-هویتی است.
پس از نگاه هواداران تراختور، حضور در ورزشگاه بهانه ای برای تخلیه هیجانات روحی و روانی نیست بلکه به مثابه بهترین فرصت برای هویت خواهی است. به همین دلیل استادیوم سهند به دور از آفت های اخلاقی و فرهنگی رایج در سایر ورزشگاه ها است و به خاطر همین فضای سالم و اخلاقی، پذیرای اقشار مختلف جامعه آزربایجانی است. روشنفکران، هنرمندان، دانشجویان، جوانان، سالمندان و کودکان به یک اندازه به تراختور اقبال نشان می دهند؛ حتی زنان نیز این فضا را آنچنان مثبت می بینند که تلاش های زیادی برای حضور در استادیوم به خرج می دهند. حضور در استادیوم سهند آنچنان لذتبخش و دل انگیز است که تک تک آحاد مردم آزربایجان برای انجام بازی های خانگی تراختور بی تابی می کنند.
از این لحاظ فلسفه هواداری تراختور در دنیا تنها با فلسفه هواداری بارسلونا قابل مقایسه است. این باشگاه به نوعی، نهادی برای ترویج فرهنگ و زبان کاتالان است و از این رو عبارت «فراتر از یک باشگاه» (Més que un club) را به عنوان شعار خود انتخاب کرده است. اگر در اسپانیا و ایالت کاتالان، باشگاه بارسلونا با فلسفه وجودی حمایت از فرهنگ و زبان کاتالانی ایجاد شده است و فلسفه هواداری طرفداران این تیم نیز براین اساس ساخته و پرداخته شده است؛ اما در ایران و آزربایجانش، موسسان باشگاه تراکتورسازی بطور حتم در هنگام تاسیس این تیم حمایت از فرهنگ و زبان آزربایجان را در نظر نداشته اند همچنان که مسئولان امروزی باشگاه نیز چنین مسئله ای را مدنظر خویش قرار نداده اند و این هواداران هستند که به واسطه ایجاد یک هویت مردمی مجزا از هویت پیش بینی شده ی دولتی، این تیم را به یک نماد هویتی بی بدیل از آزربایجان تبدیل کرده اند.
جالب آن که مدیریت انتصابی جدید باشگاه نیز با توجه به احساس خطر از جانب ترویج گفتمان ورزشی-هویتی در میان هواداران تیم ماموریت یافته است تا به نحو مقتضی جلوی شکل گیری این قضیه را بگیرد.ماموریت این افراد ایجاد یک هویت وابسته برای باشگاه تراکتورسازی تبریز و ترویج گفتمان ورزشی-لمپنی در میان هواداران این تیم است تا با اجرای این سناریو موجب حذف سمبلیسم تراختور در میان مردم آزربایجان و تبدیل آن به یک تیم معمولی فوتبال شود؛ امری که تاکنون با هوشیاری مردم آزربایجان و حمایت یکپارچه آنان از هویت مردمی تیم تراختورسازی آزربایجان و اصرار بر گفتمان ورزشی-هویتی آن، شکست خورده است. در راستای اجرای همین سناریوی شکست خورده بود که لیستی از شعارهای غیر تورکی به عنوان لیست شعارهای مورد تایید مدیریت در سایت رسمی باشگاه قرار گرفت غافل از آن که این شعارهای جلف و سخیف به هیچ وجه قابلیت رقابت با شعارهای تورکی پرطمطراق و گوش نواز هواداران را نخواهد داشت.
سایت متحد هواداران تراکتورسازی تایماز | 